Marionette

mundu bira
marionette crafstman in java

Craftsman working on a marionette in Yogjakarta, Java, Indonesia.

Marionette in Java is for education, moral, philosophy, way of life. Say marionette, say theater, tales, etc. Say storytelling.

There are many characters is javanese marionette, here are some:

Beruna is the spirit of sea.
Mamba is the spirit of volcano.
Sri is the goddess of rice.
Rajuana is the spirit of money.

This characters play their roles in three different levels: nature, heart and mind. Nature is another four levels: fire, water, air, earth. The combination is a flower, which is energy. Jasmin, lotus and chakra (or eguzki-lore).

So, your energy comes from nature and goes to your heart. Let’s talk about heart.

Emotional feelings are part of education. The key is how to find harmony, so this is not a check-list of how to be happy or sad, but how to accept your emotions. If you don’t accept your emotions you can’t be happy. You must accept what happens to you and learn from that. If you fight with your feelings, you never win.

But when you have good feelings, you have positive thinking, you are clear minded. If you have bad feelings, you have negative thinking, so you can’t get your better state of mind. This harmony between your emotions and your mind is a crown in your head: responsibility, respect, harmony, wisdom.

So you have, again, as in many other cultures, a triad: nature, heart, mind.

They told me: javanese tradition is harmony, so majority don’t hit minority.

Again and again in Asia harmony comes to me as a key value, opposite to democracy in Europe, about how we manage diversity and coexistence, and therefore, how we re-produce a meaningful storytelling to make people believe.

 

 

 

Marketing Airlines

branding, Marketing

Think about airlines naming and you will notice they are closely attached to nation branding: Air France, British Airways, Air Asia, South West, China Airlines, etc. All this brands are flag brands and formerly many where owned by governments due to the huge investment needed to carry them on.

As “nation branding” objects, nations were proud of their airlines and they had a deep impact on international acceptance and relations.

No doubt, airlines developed their business based on operational excellence, making costs and prices high. No developed nation wants to be cheap. Proud of a nation.

Things changed though when low costs companies came to scene and everybody around, except you, was getting 1 € flights from Rome to Berlin. How could it be possible?

This is a story about business models and marketing.

bussines models

Low cost companies changed their focus from national proud leaded operational excellence to customers core needs: transport, attention and proximity. And so on, they kept things simple and focused, as Herbert Keller (Southwest) stated once and again. Focused business and focused brands, reducing everything it’s core values.

What about trust, though? Could I trust a low cost airline in terms of safety and operations? Well, here is where branding comes up. Many low cost companies kept naming themselves as traditional airlines, tightly attached to nation branding, values and visuals. This is the case for Air Asia, Ryan Air, Air Berlin, Norwegian, etc.

They got 25% of the market share and they are now flying global, not just regional. Furthermore, traditional airlines are buying low cost airlines.

 

 

 

 

Branding twice a month

flying planner

Euskadi Irratia, faktoria, Joseba KamioI’m a lucky guy. I talk twice a month in the basque public radio about branding, business and marketing communications, half way between education and entertainment.

Two of my passions come together, as I can keep in touch with my homeland while I’m traveling and keep talking about branding publicly. The show’s name is Marken Marka (≈ brand’s reach) and it takes about 20 minutes every 15 days, during the morning magazine.

Thanks to Euskadi Irratia and Manu Etxezortu, the magazine conductor, for this privilege. Cheers.

Asian hasi

mundu bira

Oldest sleeping in Penang

Kuala Lumpurren lurreratu nintzenetik badira hainbat kontu buruan bueltaka ari zaizkidanak:

Zaharrak lanean han eta hemen. Garraioan, jatetxeetan, museoetan eta abar luze batean zaharrak ari dira lanean hemen. Begiak segituan harrapatzen du hari hori, ez ohikoa delako gurean.

Aniztasuna eta bizikidetza. Hiru komunitate nagusi bizi dira Malaysian: txinatarrak, indiarrak eta malaysiarrak. Leku guztietan daude “Txinatown” eta “Litte India”. Ematen du janaria dela komunitateen arteko zubigintzaren ardatza. Janaria, janaria eta janaria, besterik ez dago hemen, mobilen baimenarekin. Aniztasuna etnikoa da nagusiki, eta horri lotuta daude kultura eta hizkuntza. Hibridazioa ere nabarmena da, kuturan eta hizkuntzan (dialektoak zientoka daude). Guztira, bizikidetza da nagusi, eta zer ikasia badagoela iruditu zait. Mehatxu bakarra islamizazioa omen da, eredu dominante bat ezarri nahi omen duelako kulturan besteei tarterik utzi gabe. Askatasuna eta autoritarismoaren arteko borroka dela iruditu zait, pentsamendu teokratikoaren ondorio.

Hizkuntzen kudeaketa. Hemen komunitate bakoitzak bere hizkuntza erabiltzen du, baina hizkuntza estandarra ere badute, Estatuak emana, bahasa malaysia. Ingelesa oso zabalduta dago, eta, praktikan, zubigintza lana ere egiten du. Esaterako, txinatarrek beren seme-alabak hiru eskola ezberdinetara eraman ditzakete: txinatarra, nazioartekoa edo estatala. Pentsa, ez da bakarrik hizkuntza, alfabetoak ere ezberdinak dira. Tailandiako gobernuak alfabeto arabieraz irakasten die tailandiera hegoaldeko ikasleei, musulmanak direlako nagusiki alde horretan. Tamilek beren alfabetoa daukate, indiarrek berea, musulmanek berea, e.a. Guztira, bahasa malaysia, hizkuntza estandarra, egoera formaletan erabitzen da nagusiki, baina ez da “inoren” eguneroko hizkuntza. Baten bati ezaguna egingo zaio egoera hau. Hizkuntzarekiko atxekimendua handia da, baina ez dauka konparaziorik Bangladeshtarrek bengalerarekiko daukatenarekin (gogoratu 70eko oldarraldia). “Never insult the language of Bangladesh people. You are done” esan zidan bere etxean egun pare batez hartu ninduen Sarak (couchsurfing egiten).

Islamizazioa. 500 urte dira Malaysiako islamizazioa hasi zenetik, Sumatrako sultanen eraginez, Malakan hasi eta herrialdearen barrena. Hala ere, indiarrak, txinatarrak eta malaysiarrak daude hemen, denborak daki noiztik. Indiarrak profesionalak ziren, txinatarrak merkatariak eta malaysiarrak lurraren jabeak. Ordea, herri nomadak ere badira, eta kasu horretan, nor da lurraren jabea? Herrialdea ofizialki musulmana da, baina estatua laikoa-edo, eta bi legedi ezberdin daude, zibila eta erlijiosoa-edo. Islamizazio-prozesua asko azkartu da azkeneko garaiotan eta bertako komunitate ezberdinek zeharka begiratzen diote horri. Esaterako, musulmanek ez dute janari txinatarra jaten eta komunikabideen jokaera bastante erasokorra da “besteekiko”. Esaten dutenez, Malaysia munduko musulmanen paradisua da: kultura musulmana, herrialde musulmanen murrizketarik gabe (emakumeak, alkohola, drogak, e.a.). Lana ere beraiei ematen zaie, malaysiarrei baino gehiago!

Hala ere, pasa den astean, jai nazionala izan zuten Malaysian, Budisten egun handia zelako, komunitate horrekiko errespetu seinale gisa (imaginatzen dezue hori Europan?)

Oinezkoen maldizioa. Munduaren zati hau ez dago oinezkoentzako pentsatuta, seguruenik europearrak garelako bero sapa azpian oinez alde batetik bestera ibiltzen geran tonto bakarrak.

Tamil herriaren eragina. Indiaz hitz egiten dugunean ez gara konturatzen askotan Tamilak direla horren protagonista isilak. Tamilak daude Asiako gauza askoren atzean, txineratik hasi eta zero zenbakiaren asmazioraino.

Teknologia. Mugikorren presentzia itzela da hemen, mugikor handiak gainera. Asko dira tabletarekin argazkiak ateratzen ibiltzen direnak, eta asko dira ordezko bateriekin ibiltzen direnak ere, eguerdirako agortu egiten baitzaie mugikorraren beraren bateria erabileraren erabileraz.

 

 

Recuento de bajas y altas

mundu bira

De todas las cosas que han entrado en mi mochila, algunas no han pasado el primer corte. No es fácil hacer la mochila para un viaje tan largo, ya que necesitas ropa playera, ropa intermedia y ropa de invierno, pero a pesar de todo logré dejar la mochila en unos 10 Kg.

El mayor problema está siendo la cámara de fotos. Es la primera vez que viajo con una reflex, que además no sé manejar bien todavía, y la verdad es que añade peso e inconveniencias. El culpable ha sido Juxe, por supuesto, uno de esos locos de la fotografía. Todavía no sé si estoy arrepentido o agradecido, voy a esperar un poco.

Bajas

  • Paraguas
  • Funda cámara de fotos
  • Cubiertos
  • Cantimplora (¿pérdida o robo?)
  • Cojín cuello inflable
  • Mini tripode cámara de fotos
  • Carpeta para documentos
  • Libros
  • Tarjeta SIM de Movistar

Altas

  • Bolsa-macuto “discreta” para cámara de fotos y cosas importantes.
  • Calcetines cortos.

Se aceptan sugerencias.

 

Noiz hasten dira bidaiak?

mundu bira

Cameron Highlands

Marco Polok esan zuen bidai emankorrenak lekutik mugitu gabe egiten direla, dena gure gogoan dagoela ohartaraziz. Horixe da seguruena bidaiatzen dugunean egiten duguna: gure gogoa leku batetik bestera eraman. izan ere, bidaiak lehenengo urratsa eman aurretik hasten dira.

Apirilaren 27an etxetik alde egin nuen eta urtebetez ez naiz itzuilko. Urtebetez-edo. Enpresa itxi, enpresako materiala likidatu, autoa saldu, etxea konpondu eta alokatu, paperak egin, lagunei agur esan (ejem…) eta Kuala Lumpurrera abiatu nintzen, topatu nuen hegaldi merkeena erosita, Asiako Hego Ekialdean ibiliko bainaiz bidaiaren lehenengo zati honetan. Indarra lagun, mundu bira izango da.

Bidai honek helburu hirukoitza du neretzako.

Lehena: nere buruarekin ahaztu eta nere buruarekin rekonektatu. Beste era batera esanda: atzera egin aurrera egiteko. Gauza dezente aldatzen ari dira nere baitan eta tartea eman nahi nion aldaketa horri.

Bigarrena: kulturarteko esperientzia ahalik eta zabalena, ikaragarri gustatzen baitzait antropologia konparatua.

Hirugarrena, zailena: mundu osoko publizitate-agentzietan bisitari ibili haiengandik ikasteko.

Bloga tresna garrantzitsua izango da bidai honetan, baina aipatu helburuak kontutan hartuta, aldaketa batzuk egingo dizkiot. Hasteko, ez da gehiago blog elebakarra izango. Aurrerantzean, ingelesa eta gaztelera ere erabiliko ditut. Bestela, nere lanak erakusteko lekua ere izango da aurrerantzean, portfolio atalean.

Ez naiz Euskal Herritik guztiz deskonektatuta egongo, hala ere. Marken Marka, Euskadi Irratiko Faktoria saioan Manu Etxezorturen gidaritzapean egiten dudan saioa aurrera darrai, eta, horrenbestez, hamabostero zuzenean arituko naiz markei buruz eta komunikazioari buruz hizketan, nagoen lekuan nagoela.

Orobat, mundubira izan duen honek hasi bai baina noiz bukatuko den ez dakit. Gonbidatuta zaude.

7 gauza gertatu zitzaizkidan zintzoa izaten hasi nintzenean

Inspiratu


Zintzotasunari buruz aritzen garenean, orbainei buruz ari gara, jendeari benetan lagundu nahiak ekartzen dituen orbainei buruz, alegia.

Zintzotasunaren alternatiba itxurakeria da, taldearen onarpen merkea, personal branding miserablea. Izan, jokaera hau ez da batere harritzekoa, hauxe gertatuko baitzaizu zintzoa bazara:

1. Jendeak hitza erretiratuko dizu

Zure familiak berak hitza erretiratuko dizu, akaso, baita lagunek ere. Zer esanik ez lankideek eta bezeroek. Zure harreman-sare guztia lausotu egingo da, eta lehen zure lagunak zirela harro aldarrikatzen zuten horiek, Suediari begira jarriko dira orain zure izena mahai gainean agertuko denean.

Zintzo mintzatu behar zara, beraz, baina puntu jakin bateraino bakarrik: ez duzu inor mindu behar. Haatik, inor mindu gabe arazoak azpimarratzeko abilezia garatu baduzu ere, hitza berdin-berdin erretiratuko dizute, besteen mina zure kontrolpetik at dagoelako.

2. Jendeak pentsatuko du zure buruaz beste egingo duzula

“Hortik ez duzu ezer aterako eta galtzen aterako zara” esango dizute. Ahoa irekitzen duzun bakoitzean, zure buruari tiro egiten diozula iritziko diote.

3. Jendeak pentsatuko du ero zaudela

Zure lagunei galdetuko diete ematen duen bezain ero ote zauden.

4. Jendea beldurtu egingo da

Kalifikatiboak ugarituko dira: harroputza, nota,… Baita okerragoak ere.

5. Jendearen denborapasa izango zara

Jendeak bere gezur txikiak sinisten dituen bitartean zuk zintzo jokatzen baduzu, nabarmendu egingo zara, nahi eta nahi ez. Hasieran vouyerrak direlako etorriko zaizkizu, baina gero (h)egiaren bila etorriko zaizkizu, jakin ederki dakitelako gezur batean bizi direla, zaleen eta hooliganen “txalolandia” batean. Horregatik, zure iritzia jakin nahiko dute, errealitatea non dagoen jakin nahiko dutelako.

6. Jendeak aintzat hartuko du zure aholkua

Jendea behin eta berriz etorriko zaizu aholku eske, ez halabeharrean zurekin bat datozelako, baizik eta jakin badakitelako bihotzez mintzatzen zarela eta ez asmo komertzialak bultzatuta. Akaso ez diezu soluzioa zerorrek zuzenean emango, baina bideratu egingo dituzun itxaropena izango dute.

7. Askatasuna lortzen duzu

Hasieran orbain-kateen gatibu izaten gara. “Hautagai hori gustatzen zaidala esaten badut, nere lagunek ez dute ondo hartuko” pentsatzen duzu. Eta “hau egiten badet, besteek zera pentsatuko dute”. Eta horrela beti. Baina piskanaka orbainen nondik norakoa deskubritzen hasten zara eta orduan zure bidetik apartatu egiten dituzu, gero eta urrunago. Azkenerako, ezereza dira. Bapatean, zure bizitzaren jaun eta jabe bihurtu zara.

Askatasun horren segizioan aritzen gara orduan. Ez dugu inoiz askatasun osoa lortzen, gustatu egiten zaigulako maila batean bederen zerbaiti lotuta sentitzea, baina umea gurasoekin nola, halaxe ibiltzen gara gu gure orbainekin, distantzia neurtzen, atzera eta aurrera, jostari, harrapatuzale. Halako batean, orbainak oso urruti daudela konturatzen zara, eta benetako askatasunaren plazera sentitzen hasten zara.

Ederra da hori, gero.

Eskerrik asko, Martin Pacek, inspirazioagatik.

Jatorrizko testua James Altucher.

Zenbat balio du marka batek?

Komunikazioa

 

Cevital taldeak 25 milioi euro eskaini ditu Fagorren marken truke. Marka horien artean daude Brandt, De Dietrich, Sauter, Vedette eta Easy Cook. Fagor ez.

Zergatik ez Fagor?

Kutxabankeko presidente Mario Fernandezen hitzak dira hauek:

(sobre Fagor) Tenía todo el sentido del mundo, en el momento en que se hizo, adquirir una marca francesa. Para llegar a un determinado estrato social medio-alto en sitios como Reino Unido o los países nórdicos es más fácil entrar con una marca francesa que con una de Mondragón (…) Ahora hay mucha gente muy lista (…) Hacer la quiniela después de terminada la jornada es muy fácil.

Berriz, zergatik ez Fagor?

“Una marca de Mondragón” hori kezkagarria da, gainera, Kutxabankeko nagusiaren ahotik esanda. Mario Fernandezek nonbait ez du konfiantzarik Arrasateko enpresen lehiakortasun gaitasunean, baina konfiantza falta hori ez dagokio gaitasun produktiboari, baizik eta eskaintza bereizgarri bat osatzeko gaitasunari, alegia markagintzari.

Nondik dator konfiantza falta hau?

Gatozen atzera Cevital enpresaren asmoetara.

Fagorren markak erosiz marka horien merkatua erosi nahi du Cevitalek. Alegia, kontsumitzaileek marka horiekiko duten atxekimendua erosi nahi du, etorkizunean marka horren azpian dauden produktuak erosten jarraituko dutelakoan. Marka hauen erosketa, beraz, INBERTSIO bat da Cevitalentzako, baliabide ukiezin batean egiten den inbertsioa: 25 milioi euro, hain zuzen ere.

Adi, beraz: inbertsio handiak ez dira baliabide produktiboetan egin behar soilik. Markak ere inbertsio handia behar du enpresa lehiakorra izango bada. 

Espainiako Estatuko abokatuak ezetz esan dio akordioari, bi arrazoiengatik, Frantzian egiten ari denaren bidetik:

  • markak merkeegi saldu nahi dira (70 milioi balio omen dute)
  • marka horien salmenta negoziaziorako erabili behar da, lanpostuak eta gaitasun produktiboa ere salbatzeko.

Hara zer dion Estatuko Abokatuak:

Y es que, descontadas esas marcas, añade, «los restantes activos (plantas y maquinaria en Euskadi) no dejan de tener un valor residual.

Hartara, estatuko abokatuak belarrondoko ederra eman die hemengo agintariei marken balioa ez dutelako egoki baliatu, seguruenik hemengo agintariek ez dutelako balio hori ezagutzen/estimatzen. 

Areago: fabrikak eta makinak hutsaren hurrengoa dira, markak dira zerbait balio dutenak, eta ez gutxi. Iritzirik honetaz norbaitek?

 

MBA Ikasketak

Enpresa

MBA EHU XXV

MBA ikasketak (masterra enpresa kudeaketan) egiten ibili naiz azkeneko urte eta erdian, Euskal Herriko Unibertsitatean, Sarrikon (Bilbo). 2012ko urrrian hasi eta 2014ko martxoan bukatuko da etapa hau.

Luze joan da, astebururo Bilbora joan ta etorri, presio akademiko sendo samar baten azpian. Nere izeba Puri, ikaskideak, irakasleak eta bizitzak azkenaldian egin didan oparirik goxoena izan ditut bidaide abentura honetan.

Neure (h)egitik Euskadi Irratian

Komunikazioa

Irudia

Berriki kolaborazio txiki bat egiten hasi naiz Euskadi Irratiko Faktorian, Manu Etxezorturen gidaritzapean. Saioan enpresen lehiakortasunaz aritzen gara, batez ere marketinaren ikuspegitik, eta, horrenbestez, markak, komunikazioa, publizitatea eta gisako gaiak jorratzen ditugu.

Saioak “Marken marka” du izena eta hiru helduleku dauzka: aktualitatea, pedagogia eta entretenimendua. Pedagogiaren atala marka lokalei lotuta planteatu dugu, alegia marka lokalentzako erabilgarriak izan daitezkeen ikaslerroak edo pistak ekartzen saiatzen gara, baita marka globalak hizpide izaten ditugunean ere.

Mikel Lasak twitterren esan arte ez naiz konturatu interesgarria dela horrelako tarte bat aurkitzea, seguruenik ez ohikoa delako gai hori hedabideetan formato horretan. Ez ote dan saio pioneroa izango da gure irratigintzan…

Asteartetan izaten da, hamabostero, goizeko 11:30ean. Gonbidatuta zaude.