7. Gainera, esperientzia profesionala behar da, eta ez gutxi, komunikazio zuzendari izateko. Hortaz, adinak ere badu zeresanik hemen, esperientzia denborarekin lotuta baitago, ia beti.

8. Kazetaritza edo Publizitatea eta Harreman Publikoak?. Ez naiz hemen luzatuko, mila aldiz eztabaidatua izan da gai hau, eta ez naiz sartuko unibertsitateekin, jende gehienak egiten duen bezala, motiborik egon badagoen arren. A priori, Publizitatea eta Harreman Publikoen jendea da behar duguna komunikazio zuzendari izateko, kazetariak beste zeregin batzuetarako formatu baitira, baina nire kasu pertsonalean esan behar det kazetaritza-ikasketak oso ondo etorri zaizkidala komunikazio zuzendari gisa aritzeko. Komunikazioa “periodikoetan agertzeko” beharrarekin nahasten dutenentzako oso logikoa da kazetari bat kontratatzea, komunikazioaren ikuspegi murritz horrek koherentzia ematen diolako erabakiari, baina denok dakigu honez gero gauzak ez direla horrela. Puntu honetan, beraz, esperientziak areagoko garrantzia hartzen du, kazetariak bere burua formatu ahal izan duelako kazetaritzaz besteko komunikazio-jakintzetan.

9. Zer egin ordea esperientziarik gabeko komunikazio zuzendariekin? Azkeneko hilabeteotan nere burua ikusi dut orduz kanpo antolakunde ezberdinetako zuzendari, gerente eta komunikazio arduradunei hau eta bestea esplikatzen, ñabardurak egiten, lanak zuzentzen e.a. Zer esanik ez medio sozialak tartean daudela! Gazteak edo berriak formatzeko beharra dago, batez ere unibertsitatetik esperientziarik gabe ateratzen direlako (nahiz eta graduondokoekin atera). Bada egunotan jakin dut lan honi mentoring esaten zaiola (ingeleraz, noski, beti bezela , euskaraz akaso jagolegintza? edo aholkularitza besterik gabe?). Uste  dut badela hemen aukera profesionalik, zenbat ez dakit. Beste kasu bat ere badago, komunikazio arduraduna prentsa-bulego lanak egiteko soilik dagoen profesionalarena. Kasu honetan DERRIGORREZKOA da lehen bait lehen eguneratzeko programa bat ezartzea, hala pertsonaren onerako nola antolakundearen lanerako ere.

4. ADI: hau gertatzen den antolakundeetan ohikoa da beste arlo batzuk ere inolako planik gabe lanean jardutea. Noraezaren seinalea nabarmena da, eta azkenaldian bat baino gehiago ikusi dut egoera honetan. Areago joango naiz, fokoa pixka bat gehiago itxita: komunikazio planik gabeko antolakundea jitoan dago, ukatu egiten dielako bere publikoei (jarraitzaile, bezero nahiz herritar) bere nondik norakoa ulertzeko aukera, eta, ondorioz, ukatu egiten die antolakundea babesteko, sustengatzeko eta azkartzeko aukera. Azken batean, ez die inolako aukerarik ematen marka kontakizuna bereganatzeko, eta badakigu, mila aldiz esan dugulako, MARKA SENDORIK GABE EZ DAGOELA KOMUNIKAZIORIK. Egun, gainera, gure bizimodua sarean antolatzen dugunez gero eta gehiago, markaren esperientzia gidatuko duen interaktibitatea antolatu ezean, laster desagertuko gara publikoaren gustuko goxokien ontzitik. Egun, markak gehiago dira jendearenak enpresenak edo antolakundeenak baino, eta, bestela, ez dira izango.

5. Hortaz, arduradun edo zuzendari? Bost axola izena, ez izana, baina zuzendaritza funtzioa betetzen du komunikazioak antolakunde barruan, eta, horrenbestez, zuzendaritza lana da egin beharrekoa. Arduradunak ez du zuzendari gisa ikusten bere burua sarritan, baizik eta zuzendaritzak esaten dionaren operario bezela. Horregatik, komunikazio arduraduna ez da zuzendaritzan egoten askotan. Ikuspegi okerra da. Komunikazio zuzendaria behar dugu BETI ETA KASU GUZTIETAN, salbuespenik gabe, bi lan egiteko: komunikazioari dagozkion lanak estrategikoki enfokatu, planifikatu eta ejekutatzeko, batetik, eta zuzendaritzari laguntzeko antolakundearen norabide orokorraren definizioan. Hortik kanpo, denbora-pasa besterik ez da izango dena, eta ez gaude horretarako, ez behintza antolakundearen barruan.

6. Nolakoa da komunikazio zuzendariaren soslai profesionala eta pertsonala? Komunikazio zuzendaria “estratega orokor balioanitza da“, Joan Costa-ren iritzian, eta, gainera, arretaz jarraitu behar ditu psikosoziologiarekin lotutako jakintza esparruak. Ikus Joan Costaren ikuspegia zabalago La especifidad del DirCom txostenean (.pdf), guztiz gomendagarria. Hortaz, oinarri teoriko sendoa izan eta kudeatu behar du komunikazio zuzendariak. Irakasle jardun dudan epe laburrean, sentitu dut ikasleek gehien estimatzen zutena hauxe bera zela: gizarteaz, politikaz, kulturaz, teknologiaz, historiaz, nazioarteko harremanetaz, filosofiaz eta abarrez emandako azalpenak ematea, eskuzabal, eduki horiek programan kabitzen ote ziren alde batera utzita. Ni neu ere hobeto sentitu naiz horrela, erosoago, areago humanitateen fakultate batean nengoela jakinda. Alfredo Arceo-ren esanetan (2004:61) komunikazio korporatiboari dagozkion lanak modu egokian garatu ahal izateko, honako jakintza esparruak menderatu behar dira, besteak beste: marketina, makroekonomia, antropologia (kulturala), soziologia, psikologia orokorra, diferentziala, soziala eta kontsumitzailearena eta abar.

Argazkia: iStock Photo

Ez dagoela komunikazio zuzendaririk zure antolakundean? Ez, ez det galdetzen komunikazio arduradunik ba ote dagoen, baizik eta komunikazio zuzendaririk.

Antolakunde ustez horizontaletan arbuiatu egiten dira eskuarki pertsonalizazioak eta pertsonalismoak, ikuspegi kolektiboagoen alde, eta ezetsi egiten da hizkuntza bertikala. Horregatik ikusten ditugu koordinatzaileak, mahaiak, tailerrak, arduradunak, lan-taldeak e.a. antolakunde batzuetan eta zuzendaritza juntak, lehendakariak, zuzendariak eta jefeak beste batzuetan. Julen Iturbek luze-zabal jorratzen du gai hau bere blogean. Ba al da, ordea, komunikazio zuzendari idealik (.pdf)?

1. Zuzendari edo arduradun, garrantzitsuena da pertsona bat gutxienez izatea antolakundean gure publiko ezberdinekin modu egokian eta emankorrean komunikatzeko. Hau da lehenengo, lehentasunezko eta derrigorrezko printzipioa edozein antolakunde motan. Bestela ez da antolakunde serioa eta zure publikoak serio hartzen ez badituzu, ez ezazu pentsa inork zu serio hartzeko motiborik izango duenik. Izan zaitez emankorra eta besteak ere emankorrak izango dira zurekin, halakoxea baita gizakion psikologia (gogoan izan elkarrekikotasun-printzipioa eta Marcel Mauss-en faborearen ikuspegia). Horregatik, gizakion psikologiaren ezaugarri honengatik, komunikazioa eta harremana zenbat eta pertsonalagoa izan, emankorragoa izango da estadistikoki.

2. Bigarrena da lan hori modu estrategikoan planteatu behar dela, hau da, ad hoc egindako dokumentu baten bidez, aurrerago emaitzak neurtu ahal izateko eta okerrak nahiz gabeziak zuzendu edota osatzeko. Dokumentuak, jakina, parte analitiko bat izango du, beste parte bat estrategikoa eta beste bat operatiboa. Normalean komunikazio-plana deitzen zaio dokumentu horri. Hitz egingo dugu horretaz beste egun batean.

3. Izaten dira antolakundeak komunikazio ardurdunekin/zuzendariekin komunikazio planik gabe lanean jarduten dutenak. Hau onartezina da, bai profesionalarentzako baita antolakundearentzako ere. Egoera hau onartzen duen profesionala ez da benetako prefesionala, ez duelako zuzendaritza funtzioa betetzeko inolako aukerarik egoera horretan. Gainera, posizio erabat babesgabean egongo da beti, ezingo duelako bere lana defenditu erreferentzia adostu eta estrategiko baten baitan. Pin-pan-pun bat izango da antolakundearen barruan. Bestalde, onartezina da antolakundearen ikuspegitik, profesionalak hartzen duen soldata justifikatu ezinik ibiliko baita dagokion batzarrarren aurrean: bazkide batzarra, sozioen batzarra, udal plenoa…