Adierazgarria da powerpointak gure bizitzan hartu duen garrantzia: ia denetarako erabiltzen dugu denok edozein egoeratan. Hiru  faktorek ekarri gaituzte egoera honetara: ofimatika software ezberdinen eskuragarritasun “unibertsala”, software horien guztien erabilerraztasuna eta kultura bisualaren gorakada testuaren ordez.

Powerpointaren erabilera orokortu den arren, oso gaizki erabili ohi da, batez ere aspektu teknologikoak nagusitu zaizkiolako, ez hainbeste komunikazioari dagozkionak. Sarritan gertatzen den bezala, ez gara konturatzen teknologiak ez direla neutroak bere semantika historikoan nahiz kulturalean, eta teknologia guztiek dakartzatela aldean “jite pertsonal” bat.

Baina, hona galdera: powerpointaren gorakadak bat egiten badu kultura bisualaren gorakadarekin, eta hura azken honen zordun bada, zergatik erabiltzen da powerpointa word dokumentuen copy/paste laburtu eta buletdunak erakusteko, hau da, testua erakusteko? Non daude irudiak?

Izan ere, hauxe da powerpointaren erabilera okerraren punturik aipagarriena egun, hala unibertsitatean nola eremu profesionalean ere. Unibertsitatearen kasuan, bai irakasleak baita ikasleak ere akats berdin-berdina egiten dute. MUko Huhezin irakasle jardun dudan epe laburrean, powerpoint ikasgaia zeukaten nire ikasleek (halaxe deitzen zioten behintzat) ikus-entzunezko komunikazioan, eta trantsizioak-estekak-multimedia txertaketak eta abarrekoak ondo ikasita iristen zitzaizkidan arren, powerpointaren erabilera ikaslearen kalterako izaten zen normalean, eta puntuazioa jaisteko motiboa nota jartzeko garaian: ez al gaude ba ikus-entzunezkoen karrera batean?

Galdera, berriz: powerpointak esaten duena eta hizlariak esaten duena gauza bera badira, hau da, powerpointa hizlariaren hitzen bertsio idatzia besterik bada, ez al dago bietako bat soberan?

Hizlari baten lana zubigintza-lana izaten da, bera eta entzuleen arteko komunikazio-lana. Ezin da ahaztu zuzeneko emanaldi bati buruz ari garela, hori da komunikazio-egoera horren alderik garrantzitsuena, Joxerra Gartziak behin eta berriz gogorarazten digun bezala. Komunikazioa, hau da, elkarrizketa ez da soilik gertatzen hitzaren bidez, ezta hitza indargintza erretorikoaren bidez gaiztotzen denean edo egia logikoki borobilak botatzen ditugunean. Zuzeneko komunikazio egoera batek benekotasuna eta konexio emozionala behar ditu komunikazioa gerta dadin. Konexio emozionalik gabe ez baitago komunikaziorik. Brandinak erakutsi digun bezala, marka sendorik gabe ez dago komunikaziorik, eta, hain zuzen, horregatik esaten da marka konexio emozionalen konjuntoa dela, eta brandina, hartara, markaren esanahien kudeaketa estrategikoa.

Beste galdera bat: irudi batek mila hitz baino gehiago balio baditu, zergatik ez dugu erabiltzen gure aurkezpenetan?

Entzuleekin konektatzea da kontua, beraz, eta entzuleak ez du nahi soilik bertso on bat entzun, esperientzia oso bat eraman nahi du etxera. Horretan datza espektakulua. Bertsolaritza jarri det adibide, kontrapuntu lehorra delako azaldu nahi dudan puntu honetan. Izan ere bertsolaritzan hitza da nagusi. Pasa den asteartean Oiartzunen izan nintzen, Etxeraten urteroko bertso-saioan. Esan gabe doa Bizkaiko Txapelketaren finalean baino hobe pasa nuela. Baietz asmatu.

Guy Kawasakiren aburuz, powerpoint on batek 10/20/30 araua bete behar du, alegia: ez du izan behar 10 diapo baino gehiago, aurkezpenak ezin du 20 minutu baino gehiago iraun eta letra tipoak ezin du 30 baino txikiagoa izan. Bere iritzian esan nahi duzuna ez bazaizu kabitzen 10 diapotan, horrek esan nahi du ez daukazula argi esku artean daukazuna. Hauxe da berak proposatzen duen hezurdura:

1. Arazoa
2. Planteatzen duzun soluzioa
3. Negozio-eredua
4. Oinarrizko magia/teknologia
5. Marketina eta salmenta
6. Konpetentzia
7. Taldea
8. Aurreikuspenak eta mugarriak
9. Egoera eta epeak
10. Laburpena eta ekintzarako deia

20 minutu dauzkazu zure hitzaldia botatzeko, kontutan hartuta saioa berandu hasiko dela, arazoak izango dituzula proiektorearekin eta jendeak goiz alde egin nahiko duela. Gainera, 40 minutu eman beharko zenituzke eztabaidarako, entzulea inteligentetzat hartzen baduzu behintzat.

30eko tipografiarekin malgua da Kawasaki, baina zera esaten du: kalkula ezazu entzule zaharrenaren adina eta bitan zatitu, hortxe izango duzu tipografia egokia.

Seth Godinek ere badu zeresana honen gainean, really bad presentation delakoarekin gora eta behera ibili baitzaigu aspaldian, eta bere arau propioak ematen ditu.

1. Ez erabili sei hitz baino gehiago diapo batean
2. Ez erabili kalitate txarreko irudirik
3. Trantsiziorik ez diapoen artean
4. Ez erabili soinu efekturik, ez behintzat zuk zeuk prestatu ez badituzu asmo zehatzen batekin (inoiz ez programak berak eskaintzen dituenak)
5. Ez ezazu banatu powerpointaren kopiarik paperean entzuleen artean. Aurkezpena emozionala da eta kopia horrek ez du funtzionatuko zu ondoan ez bazaude.

Azkeneko egunotan bizpahirutan aipatu det Mondragon Unibertsitateko HUHEZIn eman nuen hitzalditxoa (bertako irakaslea izan naiz, Eskoriatzan). Ikus-entzunezko komunikazioan eta humanitateak eta enpresan lizentziatu berri direnen diploma banaketan egiten duten “azken lezioa” eman behar nuen, karrerako azken lezioa nolabait esanda, lizentziatu berriei aholku emateko hitzaldia-edo (glup!). Bi arlo nahiko ezberdin dira, eta hitzaldi bakarra, beraz bi arloon arteko ikuspegi transbertsala landu behar izan nuen. Bertako batzuek eta zuetako pare batek ere bertan esandakoa eskuratzeko modurik ba ote dagoen galdetu didazue, eta hementxe daukazue bertan esandakoen mapa-mentala. Han erakutsi nuen power-pointa mapa honen gainean egin nuen.

Esan nahi dudana da oso ariketa ona dela horrelako mapa mentala egitea power-point bat egiten hasi baino lehen, nere ustez power-pointa ez delako tarteko komunikazio-pieza operatiboa, baizik eta komunikazio-pieza osoa, bukatua. Mapa mentala, aldiz, tarteko lan operatiboa da oso lagungarria delako ideiak inguratzeko, antolatzeko, memorizatzeko, lan baten koherentzia osoa neurtzeko e.a.

Kontaktuaren gaia erabili nuen abiapuntu gisa, marka eta brandinaren lurraldea jorratu nuen gero, eta lizentzuatu berriei aholku batzuk eman ondoren (batere formalak izan ez zirenak, bide batean esanda), kontaktu faltaren gaiarekin bukatu nuen saioa, espetxean dauden Iban eta Josu gogora ekartzeko, biak izan baitira nire ikasle.

EDIT: Hemen daukazue power pointa.

New Yorkeko Tropfest-eko aurtengo irabazlea, Jason van Genderen-ek egina. Modu bikaina istorio bat kontatzeko oso medio urriekin, telefono mugikorrarekin egina baitago. Power-pointak egiteko egitura eta ikuspegi sendoa du atzean.

Via Presentation Zen